خليفه شد ، فرمود : « قوم من مىدانند كه حرفت تجارت من عاجز نمىآمد از مؤونت اهل و عيال من ، و من به امر مسلمانان مشغول گشتم ، و زود باشد . كه آل ابو بكر بخورند از اين مال . » و در روايتى ديگر آمده كه ابو بكر رضى اللّه عنه فرمود : « شما مرا مشغول گردانيديد از تجارت خود ، پس از براى من چيزى مقرر گردانيد . » پس صحابه براى او هر روز دو درهم مقرّر كردند . و در بعضى روايات آمده كه سه درهم مقرر كردند . و در بعضى روايات آمده كه ابو بكر و عمر رضى اللّه عنهما كفايت خود را از بيت المال مقرر كردند آنچه ضرورت ايشان باشد . و روايت كرده‌اند كه امير المؤمنين على كرم اللّه وجهه مقدار كفايت خود و اهل و عيال « 1 » از بيت المال فرا مىگرفت ، زيرا كه محبوس از براى حقّ عامّه بود ، و حبس از براى حق عامه از اسباب لزوم نفقه است از بيت المال . اين است ارتزاق خلفا در عهد اول ، و امّا در وقت ما سلطان را مىرسد كه فراگيرد از بيت المال آن چيزى كه شوكت سلطنت او بدان قائم گردد . در كتاب « صنوان الافتاء حنفيه » آورده « 2 » ، كه جايز است امام را كه فراگيرد از بيت المال اسپان فراوان و غلامان و خانهء گشاده « 3 » و آنچه كافى باشد او را از نفقه و كسوت ، و همچنين از براى عيال خود ، و ملازمان خود . و اعتبار مؤونت امام و سلطان در زمان ما همچو اعتبار مؤونت حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلم و خلفاء راشدين نيست ، زيرا كه حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلم منصور بود برعب ، و اسلام تازه و طرى بود در زمان خلفاء راشدين ، و مردمان از ايشان مىترسيدند از براى بقاء اثر نبوّت در وقت ايشان ، و امروز متغير شده كارها ، و دلها از جاى خود گشته در زمان ما . پس اگر امام تكلفات در خانه و اسباب و اسپان و غلامان نكند ميان مردمان ، و بر سيرت خلفاء راشدين زندگانى در امر معاش كند ، مردمان او را اطاعت نكنند ، و امور مسلمانان معطل شود . اين است سخن او .

--> ( 1 ) م . و كفايت اهل و عيال . ( 2 ) م . در همان كتاب صنوان الافتاء حنفيه كه مذكور گشت نيز آورده . ( 3 ) م . خانه و حوالى گشاده .